Nghề làm 'con thuê' cho người già cô đơn

Từng là vệ sĩ nhưng A Kai chuyển sang nghề "con trai thuê" khi nhận ra nhu cầu của người già là an ủi, đồng hành chứ không phải bảo vệ.

Tháng 3/2025, A Kai cùng 8 người bạn lập nhóm vệ sĩ, nhận hộ tống và xử lý các vụ bạo lực gia đình. Một ngày, họ được thuê đến thăm hỏi một ông cụ neo đơn trong khu tập thể. Em trai cụ lo anh bị hàng xóm bắt nạt. Ban đầu người đàn ông phản đối, cho rằng phí tiền, nhưng sau ba tháng được những chàng trai trẻ ngày ngày đến trò chuyện, đưa đi dạo, ông dần chấp nhận.

"Giá trị hợp đồng này chỉ 7.000 tệ, nhưng tôi nhận ra chăm sóc người già khác hẳn bảo vệ người trẻ, cần kiên nhẫn và an ủi nhiều hơn răn đe", Kai nói.

Nhóm của A Kai nhận được ngày càng nhiều hợp đồng kiểu này. Họ từng đóng giả con cháu để giúp một bà cụ trong viện dưỡng lão thoát khỏi cảnh bị cô lập. Họ mang quà bánh, khéo léo kết nối bà với bạn cùng phòng, khiến không khí dần ấm áp. Ngày chia tay, bà nắm chặt tay A Kai, rưng rưng hỏi bao giờ quay lại.

Không phải ca nào cũng dễ dàng. Tuổi già gắn liền với sự bất lực, dễ nóng nảy. Một ông cụ ở thành phố Đại Liên thường gây gổ với hàng xóm vì cô đơn. Khi nhóm của Kai xuất hiện với vai trò con nuôi đã khiến hàng xóm có thái độ dịu lại. Còn ông cụ sau những ngày được tháp tùng đi chợ, chơi cờ, uống trà đã bớt cáu gắt và cởi mở hơn.
 

Bước chân vào công việc này, anh Kai nhận ra cô đơn tuổi già phổ biến hơn tưởng tượng. Nhiều người mất con, mất bạn đời, hoặc chọn không kết hôn, sinh con. Cả những người từng giàu có, thành đạt, cuối cùng vẫn cô độc.

Công việc này thu hút nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người cho rằng thuê "con trai" là vì con cái bất hiếu. Thực tế, phần lớn khách hàng là con cháu ở xa không thể về chăm sóc thường xuyên. "Đó không phải né tránh trách nhiệm, mà là một cách bù đắp khác", Kai nói.
Hiểu lầm khác là người làm nghề này chỉ cần khỏe mạnh. Kai cho biết đồng hành với người già đòi hỏi sự ổn định cảm xúc, biết lắng nghe, hòa giải mâu thuẫn. Người già nhạy cảm, dễ tổn thương, một câu nói không vừa ý có thể khiến họ phản ứng gay gắt.

Sau ba tháng, từ 9 thành viên ban đầu nhóm đã có hơn 1.000 người đăng ký làm cộng tác viên, trong đó có cả cựu quân nhân, luật sư, nhân viên văn phòng. Họ đến vì nhiều lý do trách nhiệm xã hội, mong muốn hỗ trợ, hoặc coi như nghề tay trái.

Thu nhập trung bình mỗi thành viên trong nhóm khoảng 10.000 tệ một tháng. Giá dịch vụ dao động từ vài trăm đến vài nghìn tệ tùy độ khó và rủi ro. Nhóm có thể nhận hàng trăm đơn mỗi tháng. "Mức thu nhập chưa quá cao nhưng khá triển vọng với một nhóm khởi nghiệp", Kai nói.

Đằng sau cái nghề nghe có vẻ kỳ lạ ấy là một nhu cầu thực sự. Một khảo sát của chính phủ Trung Quốc năm 2021 cho thấy khoảng 60% người cao tuổi sống một mình; tại nhiều vùng nông thôn tỷ lệ này gần 70%. Gần 80% người cao tuổi lo sợ nếu đột ngột ốm đau hoặc gặp sự cố, sẽ không có ai kịp thời chăm lo.

"Tôi nhận ra điều người già thực sự mong mỏi không chỉ cơm ăn áo mặc, mà là sự bầu bạn, chỗ dựa, và một chút thể diện để tuổi già không bị coi thường", Kai nói.