Người phụ nữ Venezuela đoạt giải Nobel Hòa bình

Ủy ban Nobel công bố bà Maria Corina Machado, nhà hoạt động chính trị đối lập người Venezuela, là chủ nhân giải Nobel Hòa bình năm nay.

Jorgen Watne Frydnes, chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy, hôm nay cho biết Maria Corina Machado, thủ lĩnh phe đối lập ở Venezuela, đoạt giải Nobel Hòa bình "vì những nỗ lực không biết mệt mỏi của bà trong việc thúc đẩy quyền dân chủ cho người dân Venezuela và đấu tranh để chuyển đổi một cách công bằng, hòa bình sang nền dân chủ".

Machado sinh ngày 7/10/1967 tại Caracas, Venezuela. Bà là con gái của Enrique Machado, một doanh nhân kinh doanh thép, và Corina Parisca, một nhà tâm lý học.
 

Bà theo học kỹ sư công nghiệp tại Đại học Công giáo Andrés Bello và có bằng thạc sĩ tài chính tại Học viện Estuto de Estudios Superiores de Administración (IESA) ở Caracas. Năm 1992, bà thành lập Quỹ Atenea nhằm hỗ trợ trẻ em lang thang ở Caracas.

Năm 2002, Machado đồng sáng lập tổ chức công dân Sumate nhằm thúc đẩy minh bạch bầu cử và thành lập đảng Vente Venezuela vào năm 2013.

Bà từng là nghị sĩ Venezuela năm 2011-2014, nhưng bị tước tư cách thành viên quốc hội vào năm 2014, sau khi phát biểu về vấn đề nhân quyền tại Venezuela trước Tổ chức Các quốc gia châu Mỹ.

Machado đóng vai trò quan trọng trong việc tập hợp các lực lượng đối lập tại Venezuela. Năm 2023, bà tuyên bố tranh cử tổng thống trong cuộc bầu cử năm 2024, nhưng bị loại khỏi cuộc bầu cử.

Bà Machado hiện sống tại Venezuela. Ủy ban Nobel Na Uy cho rằng Machado là "một trong những tấm gương phi thường nhất về lòng dũng cảm của người dân ở Mỹ Latin".

Giải thưởng trị giá khoảng 1,2 triệu USD dự kiến được trao tại Oslo vào 10/12, kỷ niệm ngày mất của Alfred Nobel, người sáng lập giải Nobel.

Giải Nobel Hòa bình được lựa chọn bởi một ủy ban gồm 5 người do quốc hội Na Uy lựa chọn. Theo di chúc của nhà sáng lập Alfred Nobel, nó được trao cho những cá nhân đã nỗ lực xây dựng "tình anh em" giữa các quốc gia, giảm bớt chạy đua quân sự và tổ chức các sự kiện hòa bình.

Giải thưởng sau đó được mở rộng để thu hút mọi hình thức vận động, từ các tổ chức quốc tế như Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) đến nhóm các bác sĩ giúp đỡ những nạn nhân của bạo lực tình dục.

Ủy ban Nobel Na Uy cho biết tổng cộng 338 ứng viên, gồm 244 cá nhân và 94 tổ chức, đã được đề cử cho giải thưởng năm nay, tăng mạnh so với con số 286 ứng viên của năm 2024.

Tâm điểm chú ý của mùa Nobel Hòa bình năm nay là Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông nhiều lần khẳng định mình là ứng viên xứng đáng nhất với giải thưởng, cho rằng việc không được trao sẽ là "sự xúc phạm lớn" đối với nước Mỹ. Ông Trump hiện chưa lên tiếng về việc không được trao giải Nobel Hòa bình năm nay.

Nobel Hòa bình luôn được dư luận quan tâm bởi thông điệp mà nó có thể gửi đến thế giới. Năm 2023, giải được trao cho nữ nhà hoạt động, nhà báo người Iran Narges Mohammadi. Năm 2022, giải thuộc về nhà hoạt động nhân quyền Ales Bialiatski tại Belarus, tổ chức nhân quyền Memorial ở Nga và Trung tâm Tự do Dân sự có trụ sở tại Ukraine.

Nobel Hòa bình năm 2021 được trao cho Maria Ressa và Dmitry Muratov, hai nhà báo người Philippines và Nga, vì "nỗ lực bảo vệ quyền tự do ngôn luận". Năm 2020, giải được trao cho Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) vì những nỗ lực chống nạn đói và đóng góp cho hòa bình thế giới.