Đề nghị cấm hòa giải vụ bạo lực gia đình để bảo vệ nạn nhân

Đại biểu Lưu Thị Thúy Hằng đề nghị không hòa giải các vụ bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em, mua bán người, tránh kéo dài việc áp dụng biện pháp tư pháp bảo vệ nạn nhân.

Sáng 10/8, góp ý dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), đại biểu Lưu Thị Thúy Hằng, viên chức Nhà hát Lạc Hồng, đoàn Phú Thọ, cho rằng phạm vi các vụ việc được hòa giải chưa được quy định rõ.

Dự thảo không cho phép hòa giải hành vi phải truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc xử lý hành chính, song lại quy định hòa giải không thay thế các biện pháp xử lý này. Theo bà Hằng, hai nội dung trên có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau.

Thực tế, một số vụ phụ nữ, trẻ em bị bạo hành, xâm hại nghiêm trọng vẫn được chính quyền cơ sở đưa ra hòa giải theo tâm lý "dĩ hòa vi quý, đóng cửa bảo nhau". Việc này khiến người gây bạo lực tiếp tục thách thức, nạn nhân bị tổn thương kéo dài, trong khi các biện pháp bảo vệ khẩn cấp chậm được áp dụng.

Bà Hằng đề nghị luật quy định rõ việc cấm hòa giải đối với các vụ bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em và mua bán người; không được lợi dụng hòa giải để trì hoãn biện pháp tư pháp bảo vệ nạn nhân.
 

Đại biểu Lưu Thị Thúy Hằng phát biểu tại hội trường sáng 10/8. Ảnh: Hoàng Phong

Giải trình, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết hòa giải ở cơ sở nhằm giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp, không áp dụng với hành vi đến mức phải xử lý hình sự hoặc hành chính. Dự thảo quy định nguyên tắc chung, còn các loại vi phạm được hòa giải sẽ được làm rõ trong nghị định.

Theo Bộ trưởng, hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật nhưng mức độ nguy hiểm thấp, chưa đủ căn cứ xử phạt hành chính hoặc khởi tố, vẫn có thể được hòa giải. Trong đó, một số vi phạm về phòng, chống bạo lực gia đình chưa gây hậu quả nghiêm trọng được khuyến khích hòa giải để ngăn tái diễn và hàn gắn quan hệ.

Dự thảo cũng yêu cầu hòa giải viên dừng ngay việc hòa giải nếu phát hiện hành vi nghiêm trọng, đe dọa tính mạng, sức khỏe hoặc liên quan bí mật nhà nước. Quy định này nhằm ngăn hòa giải trở thành cách thay thế việc xử lý hành vi vi phạm bằng các biện pháp bắt buộc khác.

Ông Tùng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu, tiếp tục rà soát dự thảo và quy định cụ thể hơn trong văn bản hướng dẫn.
Lo hòa giải trực tuyến làm phát sinh mâu thuẫn

Dự thảo cho phép hòa giải trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp hai hình thức với sự tham gia của các bên. Luật hiện hành chủ yếu quy định hòa giải trực tiếp, bằng lời nói và có mặt các bên.

Đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm, Phó giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng, đồng tình bổ sung hình thức trực tuyến vì có thể giúp giải quyết tranh chấp khi các thành viên gia đình ở nhiều nơi, không thể cùng trở về địa phương. Tuy nhiên, phương thức này tiềm ẩn nguy cơ lộ thông tin riêng tư và làm phát sinh mâu thuẫn mới.
 

Đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm, Phó giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng, phát biểu tại phiên thảo luận hội trường. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Ông dẫn tình huống một bên dùng thiết bị khác bí mật ghi âm, ghi hình, sau đó cắt ghép và đăng lên mạng xã hội. Hình ảnh, giọng nói, thông tin tài sản hoặc nguyên nhân tranh chấp có thể bị lưu giữ, phát tán mà những người tham gia không hay biết.

"Trong cuộc gặp tại thôn, tổ dân phố, hòa giải viên có thể nhìn thấy những người đang ở trong phòng. Nhưng khi hòa giải trực tuyến, không thể mặc nhiên biết ai ở phía sau màn hình, ai đang ghi âm, ghi hình và dữ liệu sẽ được chuyển đến đâu", ông nói.

Đại biểu đề nghị hòa giải trực tuyến chỉ được thực hiện khi các bên đồng thuận; người tham gia phải được xác định đúng danh tính và biết rõ những ai đang tiếp cận nội dung cuộc trao đổi.

Việc ghi âm, ghi hình, sao chép, lưu trữ hoặc cung cấp nội dung phiên hòa giải cho người khác phải được các bên đồng ý, trừ trường hợp pháp luật quy định khác. Các hoạt động này cũng phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin.

Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua dự án luật ngày 24/8.